Web Analytics
Informatie

Intergenerationeel verschil in perspectief

Veel vaders en moeders zijn boos en verontwaardigd wanneer een kind de relatie verbreekt. Ze vinden het oneerlijk en snappen het niet. Maar ouders en kinderen kijken vanuit fundamenteel verschillende gezichtshoeken naar de relatie.

Het verschil in perspectief tussen ouder en kind

Veel vaders en moeders zijn boos en verontwaardigd wanneer een kind de relatie verbreekt. Ze vinden het oneerlijk en snappen het ook niet. Ze kunnen zich ook niet of maar moeilijk verplaatsen in het kind. Vele ouders vinden het ook onterecht en voelen zich tekort gedaan: wij hebben toch zo ons best voor je gedaan en krijgen nu stank voor dank. Ze worden boos en trekken zich mokkend terug in hun eigen gelijk.

Wat die ouders dan vergeten, of niet willen zien, is het verschil in positie tussen ouders en kinderen in de relatie wat betreft beleving, verwachtingen en levensfase.

Het ouder-kind contrast (Karl Pillemer)

Uit zowel sociologisch onderzoek als studies blijkt dat de verwachtingen bij ouders en hun kinderen stelselmatig uiteenlopen. Ouders en kinderen kijken vanuit verschillende gezichtshoeken naar zowel vroegere gebeurtenissen als actuele verplichtingen. Bovenal veroorzaken hun verschillende levensverhalen en posities in het gezin een ongelijke investering in de relatie.

Onderzoek toont aan dat ouders levendiger betrokken zijn bij hun volwassen kinderen dan andersom. Ouders beschouwen de relatie als belangrijker en hun commitment is groter. Door hun betrokkenheid zien ouders hun kinderen als een verlengstuk van zichzelf; als hun nalatenschap. Kinderen zijn weliswaar aan hun ouders gehecht, maar streven naar zelfstandigheid en autonomie.

Simpel gezegd wijzen alle wetenschappelijke bevindingen op dit feit: algemeen gesteld zijn ouders meer betrokken. Daarom hebben zij ook meer te verliezen bij een breuk.

— Karl Pillemer, Breuklijnen, Ank-Hermes 2023

Wat ouders vaak vergeten

Veel vervreemde ouders gaan van twee principes uit. In de eerste plaats zijn ze van mening dat het voorzien in de fundamentele elementen van een goede opvoeding recht geeft op een levenslange contactrelatie met het kind. Ten tweede vinden ze dat gezinsloyaliteit zou moeten prevaleren boven problemen en conflicten in de relatie.

Maar sociologisch onderzoek toont aan dat zulke aannames mank gaan. Een stabiele jeugd is voor een kind waarschijnlijk een basisverwachting met betrekking tot de ouder-kind relatie — geen prestatie op grond waarvan je levenslange loyaliteit mag eisen als er patronen zijn die aversie oproepen.

Je gelijk of je geluk

Een oud spreekwoord, vaak gebruikt in relatietherapie, luidt: ga je voor je gelijk of je geluk? Vele ouders zijn woest dat hun kind de relatie verbroken heeft en blijven halstarrig vasthouden aan hun veronderstelde gelijk. Ondertussen realiseren ze zich onvoldoende dat de som — de plussen en de minnen — voor het kind anders uitpakt. Het kind ervaart de breuk als een bevrijding, weliswaar met pijn op de achtergrond maar toch.

Als ouder heeft je het kind meestal te weinig te bieden om op je voorwaarden de relatie te kunnen herstellen. Je zult dan ook moeten kiezen: gaat je voor je (veronderstelde) gelijk, of voor je geluk — een herstelde relatie op de voorwaarden van je kind? Blijven hangen in boosheid en wachten op het kind levert meestal niets op.

Kasimir Malevich, Mann in suprematischer Landschaft, 1930

Kasimir Malevich, Mann in suprematischer Landschaft, 1930

Klaar om verder te kijken dan je eigen gelijk?

Ik help beide kanten het perspectief van de ander te begrijpen.

Aanmelden